Trong nhịp sống hối hả hiện tại, việc cảm thấy mình đang “đứng yên” có thể khiến nhiều người lo lắng. Tuy nhiên, phát triển bản thân không nhất thiết phải là những bước nhảy vọt lớn lao hay tốn kém. Nó đơn giản là việc bạn sẵn sàng học hỏi, thích nghi và cải thiện mình từng chút một mỗi ngày.
Áp dụng tư duy phát triển không ngừng sẽ giúp bạn nhìn nhận thử thách một cách tích cực hơn, tìm ra giải pháp hiệu quả cho công việc và cuộc sống, đồng thời duy trì sự hứng thú, năng lượng để tiến về phía trước.
Hiểu đúng về tư duy phát triển: Không phải là chạy đua
Nhiều người lầm tưởng tư duy phát triển là phải liên tục học thêm bằng cấp, tham gia khóa học đắt tiền hay chạy theo xu hướng. Thực tế, nó là thái độ cởi mở với những điều mới, sẵn sàng nhìn nhận sai lầm để rút kinh nghiệm, và tin rằng khả năng của bản thân có thể cải thiện qua nỗ lực.
Đây không phải là cuộc đua với người khác, mà là hành trình tự cải thiện của chính bạn. Nó tập trung vào việc bạn tốt hơn mình của ngày hôm qua, chứ không phải tốt hơn bất kỳ ai.
Vì sao cần tư duy này trong cuộc sống hiện đại?
Cuộc sống hiện đại, đặc biệt ở các đô thị lớn, luôn đặt ra những yêu cầu mới. Công nghệ thay đổi nhanh, công việc đòi hỏi kỹ năng đa dạng, và các mối quan hệ cũng cần sự linh hoạt. Nếu giữ mãi lối tư duy cũ, chúng ta dễ bị tụt lại hoặc cảm thấy áp lực.
Tư duy phát triển giúp chúng ta thích nghi tốt hơn với sự thay đổi, biến khó khăn thành cơ hội học hỏi. Nó cũng giúp giảm bớt căng thẳng khi đối mặt với thất bại, vì bạn hiểu rằng đó là một phần của quá trình trưởng thành.
Tuy nhiên, việc duy trì tư duy này không phải lúc nào cũng dễ dàng. Trong thực tế, khi đối mặt với một vấn đề khó, áp lực từ công việc hay kỳ vọng từ người xung quanh, rất dễ để chúng ta quay lại với lối suy nghĩ cũ: đổ lỗi, né tránh, hoặc cho rằng mình không đủ khả năng. Cái khó là phải thực sự kiên định, biến lý thuyết thành hành động cụ thể mỗi ngày.
Nếu không thực sự rèn luyện, một hệ quả ít thấy hơn là chúng ta dần hình thành thói quen né tránh những điều mới mẻ hoặc thử thách. Ban đầu có thể chỉ là một việc nhỏ, nhưng lâu dần, nó sẽ thu hẹp đáng kể vùng an toàn của bản thân, khiến chúng ta bỏ lỡ nhiều cơ hội phát triển kỹ năng, mở rộng kiến thức, và thậm chí là các mối quan hệ có giá trị. Sự trì trệ này có thể không rõ ràng ngay lập tức, nhưng về lâu dài sẽ ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống.
Hơn nữa, việc chấp nhận thất bại như một phần của quá trình học hỏi nghe thì đơn giản, nhưng trên thực tế, thất bại thường đi kèm với những tổn thất cụ thể: mất thời gian, công sức, đôi khi là tiền bạc hoặc uy tín. Áp lực phải ‘đứng dậy’ và ‘học hỏi’ khi đang chịu đựng những hệ quả đó là rất lớn. Đây là lúc mà tư duy phát triển thực sự bị thử thách, đòi hỏi sự bền bỉ và khả năng tự phục hồi mà không phải ai cũng dễ dàng có được.
Bắt đầu từ những thay đổi nhỏ mỗi ngày
Không cần phải đặt ra mục tiêu quá lớn lao ngay từ đầu. Hãy bắt đầu bằng những việc nhỏ, dễ thực hiện và duy trì.
Ví dụ, mỗi ngày dành 15-30 phút để đọc một bài báo chuyên ngành, học một từ mới tiếng Anh, hay thử một công thức nấu ăn mới. Quan trọng là sự đều đặn. Ghi lại những gì bạn đã học hoặc cải thiện để thấy được tiến bộ của mình.
Trong công việc, hãy chủ động hỏi ý kiến phản hồi từ đồng nghiệp hoặc cấp trên, dù là những góp ý nhỏ. Điều này giúp bạn nhận ra điểm cần cải thiện mà đôi khi tự mình không thấy được.
Tuy nhiên, việc bắt đầu nhỏ cũng có những mặt dễ bị bỏ qua. Nhiều người chỉ tập trung vào việc thêm thói quen mới mà quên mất rằng đôi khi, chúng ta cần “dọn dẹp” bớt những thói quen cũ không còn phù hợp. Hoặc những thay đổi nhỏ này có thể vô tình tạo ra xung đột với lịch trình hiện tại, khiến việc duy trì trở nên khó khăn hơn dự kiến ban đầu.
Một điểm nữa là sự kiên nhẫn. Ban đầu, cảm giác tích cực từ việc bắt đầu có thể rất rõ ràng, nhưng sau một thời gian, khi kết quả chưa thực sự rõ rệt hoặc tiến độ chậm lại, nhiều người dễ nản lòng. Đây là lúc áp lực tâm lý xuất hiện, biến việc duy trì thành một gánh nặng thay vì niềm vui. Sự “nhỏ” ban đầu có thể khiến chúng ta kỳ vọng kết quả nhanh chóng, nhưng thực tế, hiệu quả tích lũy cần thời gian và sự bền bỉ không ngừng.
Cuộc sống không phải lúc nào cũng theo kế hoạch. Sẽ có những ngày bạn mệt mỏi, bận rộn đột xuất, hoặc đơn giản là không có hứng thú. Lúc này, việc cố gắng ép mình theo đúng “15-30 phút mỗi ngày” có thể phản tác dụng, tạo ra cảm giác tội lỗi và muốn bỏ cuộc hoàn toàn. Thay vì cứng nhắc, đôi khi chấp nhận một ngày “xả hơi” hoặc điều chỉnh linh hoạt lại là cách để giữ được động lực lâu dài hơn.
Những điều cần tránh khi muốn phát triển bản thân
Trên hành trình phát triển, có vài điều chúng ta dễ mắc phải và cần lưu ý:
- Tránh so sánh bản thân với người khác quá nhiều. Mỗi người có một xuất phát điểm và tốc độ riêng. Việc nhìn vào thành công của người khác có thể tạo áp lực không cần thiết, khiến bạn nản chí.
- Đừng ngại thất bại. Thất bại không phải là dấu chấm hết, mà là cơ hội để học hỏi. Nếu bạn sợ sai, bạn sẽ khó dám thử những điều mới.
- Tránh đặt mục tiêu quá xa vời hoặc không thực tế. Điều này dễ dẫn đến cảm giác thất vọng và bỏ cuộc. Hãy chia nhỏ mục tiêu thành các bước khả thi.
Lợi ích thực tế khi duy trì tư duy phát triển
Khi bạn duy trì tư duy này, những lợi ích sẽ dần hiện rõ trong nhiều khía cạnh của cuộc sống.
Trong công việc, bạn sẽ linh hoạt hơn, dễ dàng tiếp thu kiến thức mới và giải quyết vấn đề hiệu quả hơn. Điều này có thể mở ra nhiều cơ hội thăng tiến hoặc phát triển sự nghiệp.
Về mặt cá nhân, bạn sẽ cảm thấy tự tin hơn, ít bị căng thẳng bởi những thay đổi bất ngờ. Các mối quan hệ cũng trở nên tốt đẹp hơn vì bạn sẵn sàng lắng nghe và thấu hiểu người khác.
Cuối cùng, tư duy phát triển giúp bạn tìm thấy niềm vui trong việc học hỏi và khám phá, biến cuộc sống thành một hành trình thú vị thay vì một chuỗi ngày lặp lại.
